AppiSToS

ΔΝΤ: στο 3,1% η παγκόσμια ανάπτυξη το 2026 — οι κίνδυνοι αυξάνονται

Η νέα πρόβλεψη βελτιώνεται οριακά χάρη στις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά το ΔΝΤ προειδοποιεί για ενέργεια, χρέος, ομόλογα και απότομη διόρθωση των αγορών.

Ενημέρωση 13 Οκτωβρίου 2026, 12:03 — Δημοσιεύθηκαν οι νέες προβλέψεις

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει πλέον παγκόσμια πραγματική ανάπτυξη 3,1% για το 2026, έναντι 3,0% στην πρόβλεψη του Ιουλίου. Για το 2027 διατηρεί την πρόβλεψη στο 3,4%, ενώ η παγκόσμια ανάπτυξη του 2025 εκτιμάται σε 3,5%.

Η οριακή αναβάθμιση αποδίδεται κυρίως στις ισχυρές επενδύσεις σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες αντισταθμίζουν μέρος του ενεργειακού σοκ. Για την ευρωζώνη, το ΔΝΤ ανεβάζει την πρόβλεψη του 2026 στο 1,1% από 0,9% τον Ιούλιο.

Το βασικό σενάριο και το δυσμενές σενάριο

Οι προβλέψεις βασίζονται, μεταξύ άλλων, σε μέση τιμή πετρελαίου 96 δολάρια το βαρέλι το 2026 και 87 δολάρια το 2027. Δεν αποτελούν πρόβλεψη για τη λιανική τιμή καυσίμων στην Ελλάδα.

Σε δυσμενές σενάριο, με το πετρέλαιο στα 130 δολάρια έως το πρώτο τρίμηνο του 2027, το Ταμείο υπολογίζει ότι η παγκόσμια ανάπτυξη θα ήταν χαμηλότερη κατά 0,2 ποσοστιαία μονάδα το 2026 και κατά 0,5 μονάδα το 2027. Ο πληθωρισμός του 2027 θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 1,1 μονάδα, στο 5,2%. Πρόκειται για σενάριο κινδύνου, όχι για την κεντρική πρόβλεψη.

Γιατί η τεχνητή νοημοσύνη είναι ταυτόχρονα στήριγμα και κίνδυνος

Το ΔΝΤ εκτιμά ότι τα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης συγκεντρώνονται σε λίγες οικονομίες: 32 χώρες αντιστοιχούν πλέον στο 95% της παγκόσμιας ανάπτυξης, έναντι 54 χωρών τον Απρίλιο.

Η Έκθεση Παγκόσμιας Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας προειδοποιεί ότι μια απότομη αναθεώρηση των προσδοκιών για την κερδοφορία της τεχνητής νοημοσύνης, η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων ή μια μεγάλη κυβερνοεπίθεση θα μπορούσαν να μεταδώσουν πιέσεις στις αγορές και στην πραγματική οικονομία. Στα τεστ αντοχής του Ταμείου, τράπεζες που αντιπροσωπεύουν 22% των παγκόσμιων τραπεζικών στοιχείων ενεργητικού εμφανίζουν ασθενή κεφαλαιακά περιθώρια στο υποθετικό δυσμενές σενάριο, από 18% στην αντίστοιχη άσκηση του 2025.

Οι αριθμοί αυτοί είναι διεθνείς προβλέψεις και υποθετικά σενάρια. Δεν συνιστούν νέα απόφαση επιτοκίων, πακέτο στήριξης ή αλλαγή φόρων για την Ελλάδα.

Ενημέρωση 11 Οκτωβρίου 2026, 15:03 — Τι άλλαξε

Ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ατζάι Μπάνγκα δήλωσε στο Reuters ότι ο οργανισμός βρίσκεται σε συνομιλίες με 30 έως 40 χώρες για πιθανή στήριξη απέναντι στις αυξήσεις της ενέργειας και των τιμών.

Κατά τον Μπάνγκα, από το αρχικό πλαίσιο των 25 δισ. δολαρίων που είχε προβλεφθεί για την αντιμετώπιση της κρίσης έχει υπάρξει μικρή αξιοποίηση. Πολλές χώρες ενδιαφέρονται περισσότερο για αναδιάρθρωση ήδη εγκεκριμένων έργων. Μέσω τέτοιων ανακατανομών θα μπορούσαν να καταστούν διαθέσιμα άλλα 35 δισ. δολάρια, ενώ, εάν η κρίση επιδεινωθεί, η συνολική δυνατότητα παρέμβασης θα μπορούσε να φθάσει έως τα 100 δισ. δολάρια.

Οι αριθμοί περιγράφουν δυνητική χρηματοδοτική ικανότητα και συζητήσεις. Δεν έχει ανακοινωθεί κατάλογος χωρών, εγκεκριμένο νέο πακέτο ή συγκεκριμένη εκταμίευση.

Το Reuters αναφέρει επίσης, επικαλούμενο εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες οφείλουν περίπου 400 δισ. δολάρια σε εξωτερικούς πιστωτές το 2026 και περίπου το ένα τρίτο του ποσού αφορά τόκους. Το στοιχείο εξηγεί το στενό δημοσιονομικό περιθώριο, αλλά δεν συνιστά από μόνο του απόφαση αναδιάρθρωσης χρέους.

Οι ετήσιες σύνοδοι του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας αρχίζουν τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου στη Μπανγκόκ, με το ενεργειακό σοκ, το αυξανόμενο δημόσιο χρέος και το κόστος δανεισμού να μετακινούνται στο κέντρο της συζήτησης.

Το επίσημο πρόγραμμα των δύο οργανισμών επιβεβαιώνει ότι οι εργασίες θα διαρκέσουν έως τις 18 Οκτωβρίου 2026. Περιλαμβάνει παρουσιάσεις για την παγκόσμια ανάπτυξη, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, τα δημόσια οικονομικά, την τεχνητή νοημοσύνη και τη διαχείριση κρίσεων χρέους.

Ενέργεια, λιπάσματα και επιτόκια πιέζουν ταυτόχρονα

Ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ατζάι Μπάνγκα δήλωσε στο Reuters ότι οι υψηλές τιμές του ντίζελ και των λιπασμάτων, μαζί με το ενδεχόμενο ισχυρού Ελ Νίνιο, δημιουργούν συνδυασμένη πίεση στις οικονομίες. Πρόκειται για εκτίμηση κινδύνου πριν από τις συνόδους, όχι για νέα απόφαση χρηματοδότησης.

Το Reuters αναφέρει επίσης ότι τα διαθέσιμα εμπορικά αποθέματα πετρελαίου περιορίζονται, γεγονός που καθιστά την αγορά πιο ευάλωτη σε νέες διαταραχές. Η έκταση και η διάρκεια της επίδρασης σε επιμέρους χώρες θα εξαρτηθούν από τις πραγματικές τιμές, τις εισαγωγές και τα εθνικά μέτρα.

Το δημόσιο χρέος στο υψηλότερο επίπεδο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΝΤ που επικαλείται το Reuters, το παγκόσμιο δημόσιο χρέος βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και προβλέπεται να ξεπεράσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ πριν από το 2030.

Οι προηγμένες οικονομίες εμφανίζουν τους μεγαλύτερους λόγους χρέους προς ΑΕΠ, όμως οι αναπτυσσόμενες χώρες είναι περισσότερο εκτεθειμένες σε εκροές κεφαλαίων και αναχρηματοδότηση με υψηλότερα επιτόκια. Κατά μέσο όρο, οι πληρωμές τόκων υπερβαίνουν ήδη το 10% των δημόσιων εσόδων στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, σύμφωνα με το ρεπορτάζ.

Τι δεν έχει αποφασιστεί

Η έναρξη των συνόδων δεν ισοδυναμεί με συμφωνία για νέα διαγραφή χρέους, νέο πρόγραμμα δανεισμού ή αλλαγή επιτοκίων. Τυχόν αποφάσεις θα πρέπει να προκύψουν από τις συνεδριάσεις και να αποτυπωθούν σε επίσημα ανακοινωθέντα ή επιμέρους συμφωνίες.